‘Het gaat om ongelofelijk veel geld’

The Borneo Case zou een film over een verdwenen Zwitserse activist worden. Het mondde uit in een onderzoeksfilm over wat de Britse oud-minister-president Brown een van de grootste milieudelicten uit de geschiedenis noemt.

De Zwitser Bruno Manser was een van de eersten die zich inzette voor het behoud van het regenwoud in de Maleisische deelstaat Sarawak. In 2000 maakte regisseur Erik Pauser Tonga Tana – The Lost Paradise over Manser en het nomadische volk waarbij hij zich had aangesloten. We zien hem met een aapje op zijn schouder en een speer in zijn hand door het oerwoud sluipen. Twee weken nadat ze waren gestopt met filmen, verdween Bruno voorgoed.

In The Borneo Case wilden Pauser en coregisseur Dylan Williams op zoek gaan naar Bruno. ‘Maar al snel stuitten we op een veel interessanter onderwerp’, vertelt Pauser. ‘We ontmoetten een groepje activisten dat de strijd van Bruno voortzet, maar ook een dimensie toevoegt. Bijna niemand kent Sarawak, maar hun onderzoek naar de witwaspraktijken van illegale houtkap maakt duidelijk dat die verafgelegen plek eigenlijk dicht verbonden is met ons deel van de wereld, via het financiële systeem en de banken.’

Eerlijke Geldwijzer

Niet dat de focus ligt op het uitpluizen van die geheime bankrekeningen en holdings of de complexe witwassystemen. Pauser: ‘Het gaat ons vooral om de moeite die onze personages doen om de waarheid boven water te halen. En om de enorme risico’s die ze lopen. Het gaat om ongelofelijk veel geld, dus het is echt gevaarlijk.’

Net wanneer het onderzoek resultaten op begint te leveren, treedt de eerste minister die onder vuur ligt en al drieëndertig jaar aan de macht is, plotseling af. ‘De nieuwe eerste minister heeft beloofd met de dammen, houtkap en palmolie te stoppen. Met onze impactcampagne proberen we de druk op te voeren en hem daaraan te houden.’

In Zweden werken Pauser en Williams samen met grote organisaties als Fair Finance, in Nederland bekend als de Eerlijke Geldwijzer. ‘Fair Finance zal een onderzoek publiceren over de rol van Zweedse bedrijven in Sarawak. Hetzelfde gebeurt in Noorwegen en hopelijk ook in andere landen.’

Naar boven