3 fantastische festivals

In de eerste plaats willen festivals natuurlijk de tofste kunst en cultuur van het moment laten zien. Steeds vaker zijn ze ook bezig met innovatie, social design en duurzaamheid. Drie voorbeelden: kindermediafestival Cinekid, technofestival Paradigm en theaterfestival Oerol.

Paul Grimmius, 34, mede-oprichter Paradigm
Project: Zelfvoorzienend technofestival

festival Paradigm
Foto Robert Elsing

Wat is Paradigm?
Paradigm – ooit begonnen in de underground – is een breed, kunstzinnig muziekpodium en een festival met duurzaamheid als speerpunt. We zitten op het terrein van een oude suikerfabriek, waar we willen leren hoe je een mini-maatschappijtje opricht dat helemaal duurzaam en zelfvoorzienend is.”

Wat drijft jullie?
“Mijn compagnon Piter is net vader geworden, we zijn midden dertig. Feesten wordt nu minder belangrijk. En dit is gewoon heel tof. We hebben bijvoorbeeld een gebouw opgekocht, gesloopt en daar ons hoofdpodium van gebouwd, in een bijzondere vorm. We hielden honderden draagbalken over, daarvan hebben we een zwevend podium gemaakt in het bos. Dat geeft een goeie vibe en het is een goed verhaal; je gebruikt industrieel erfgoed. En je belast het milieu niet met de productie van nieuwe materialen.”

Hergebruik dus. En wat nog meer?
“We willen over drie jaar van de Dixie-toiletten af zijn en zelf alle pies en poep opvangen en verwerken. Daarvoor zijn onze vrijwilligers ecotoiletten aan het bouwen die speciaal voor ons bedacht zijn. Bij het maken van compost komt ook warmte vrij, waarmee we de binnenruimtes kunnen verwarmen. Vrijwilligers kleden het terrein zo groen en mooi mogelijk aan. Kunst en natuur moeten met elkaar geïntegreerd zijn. Onze hovenier verbouwt met een groep vrijwilligers groenten en leert ze alles over de grond, bijen, wat je wel en niet moet doen en waarom. Deze zomer hebben we met alle vrijwilligers van die groentetuinen kunnen eten.”

Zien feestgangers jullie duurzaamheid wel?
“We benadrukken het niet in onze marketing, dan schiet het zijn doel voorbij. Wel zetten we de windmolen van de green battery – waar het hele podium op draait – prominent neer. Als paradepaardje.”

Ada Plinck, 58, Hoofd productie theaterfestival Oerol
Project: 100%Terschelling

festival Oerol
Foto Robert Elsing

Wat is 100%Terschelling?
“Een project van Studio Elmo Vermeijs en theaterfestival Oerol. Het begon met een oogst- en kenniskaart; een inventarisatie van beschikbare (rest)materialen en kennis van Terschelling. Studio Elmo Vermeijs wilde kijken hoe een circulaire economie zou kunnen werken op een eiland, een mini-economie op zichzelf. Verschillende projecten volgden. Er is pas een boek over gepubliceerd.”

Oerol werkte toch altijd al met de kennis, kunde en materialen van het eiland?
“Ja, maar dit gaat veel verder, want we kijken ook naar de restmaterialen. Zo kwamen we op het idee om de afgewerkte olie van de friettent te gebruiken voor het impregneren van het hout van het 100%Terschelling paviljoen. Die olie blijkt daarvoor heel geschikt te zijn omdat hij verhit is geweest. En het dak is bijvoorbeeld gemaakt van oude grondzeilen van tentenmaker Primakamp. Ik ben heel trots op het paviljoen.”

Stimuleren jullie gezelschappen die naar het eiland komen ook zo te werken?
“Zeker, we kijken altijd samen wat er al op het eiland aanwezig is. Soms vanuit de oogst- en kenniskaart, maar soms weet ik dat er ergens iets wordt gesloopt en dan koppel ik de makers en de eilanders aan elkaar.”

Heeft dit project je persoonlijk veranderd?
“Nou en of. Het is de aanjager geweest om mijn eigen leefsituatie aan te pakken en beter om te gaan met voedsel, afval en energie. Elmo en zijn collega’s zeiden altijd: maak het niet te groot, begin gewoon. Dat zeg ik nu ook tegen iedereen die het wil horen: kijk naar wat je wel kunt doen, niet naar wat je niet kunt doen. Wil je geen vegetariër worden? Eet dan minder vlees. Bij jezelf beginnen werkt als een olievlek.”

Kees Buning, 34, Senior Producent Workshops van mediafestival Cinekid
Project: kinderworkshops over hergebruik

festival Cinekid
Foto Robert Elsing

Cinekid is een mediafestival voor kinderen, wat zijn er voor workshops?
“Ons MediaLab draait om interactieve digitale toepassingen. In de workshops Fabriekje en Papierwerk laten we zien wat je nog kunt doen met wat je weggooit en hoevéél je weggooit. Drie dingen komen samen: het recyclen, de combinatie van oude en nieuwe technieken en materialenonderzoek. Kinderen kunnen 3D-printen en ‘tekenen’ met gerecycled plastic, maar ook met papier-maché en met pannenkoekenbeslag. Van oude plastic tasjes maken ze touw. En van oud papier maken ze nieuw papier.”

Het oud papier is afval van het festival?
“Ja, kinderen halen dat zelf op uit de bakken en sorteren het ook. In Papierwerk, bedacht door mediacollectief Nou&Herkauw, leren ze dat niet elk papier geschikt is voor de papier-machéprinter. Als je materiaal hergebruikt moet je er veel preciezer mee omgaan. Kinderen maken zelf papier-maché en printen daarmee een voorwerp uit dat ze zelf hebben ontworpen op de computer. Het is dan echt een nieuw voorwerp wat een nieuw leven kan ingaan.”

Snappen kinderen het?
“Er staat een shredder in het Fabriekje die plastic afval vermaalt waarmee je opnieuw kunt printen. Een jongetje zei: als ik oude doppen spaar kan ik daar dus zelf speelgoed van maken! Vooral die 3D-printer vinden kinderen fantastisch. Het is echt tof als kinderen de potentie van afval en materiaal gaan zien, dat niets waardeloos is omdat je er iets aan kunt toevoegen wat waarde heeft voor jou. Dat plastic kopje is nu dit, maar het kan morgen iets anders zijn en de dag ervoor was het misschien nog iets anders. Je ziet dat mensen de cirkel plotseling snappen. Kinderen eerder dan volwassenen.”

Naar boven