Ilse DeLange: ‘Ik heb echt moeten groeien en groeien’

Na twee albums durfde Ilse DeLange het eindelijk aan zelf haar nummers te schrijven. Met het resultaat, Clean Up, is ze ontzettend blij. ‘Het is zo’n fantastische periode voor me geweest.’

‘Ach, soms moet je gewoon door wat dingen heen’, relativeert Ilse DeLange de gebeurtenissen van de afgelopen twee jaar. ‘En ik ben door nogal wat dingen heen gegaan’, schaterlacht ze. Om weer nuchter te vervolgen: ‘Maar dat heeft er wel voor gezorgd dat ik inspiratie kreeg voor deze plaat. Eindelijk een plaat die ik, met anderen weliswaar, zelf heb geschreven. Het gaat allemaal over wat ík heb meegemaakt. Dus je kunt zeggen dat de minder leuke dingen nu wel hun vruchten hebben afgeworpen.’

Op haar succesvolle debuutalbum World of Hurt (1998) stonden ook al enige in samenwerking met anderen geschreven nummers, maar de rest van het album en het gehele repertoire van opvolger Livin’ on Love (2000) bestaat uit nummers van anderen. ‘Ik denk ook dat mijn laatste plaat veel dichter bij mezelf staat. Het begint er al mee dat de nummers uit mezelf komen. En als je liedjes van anderen uitzoekt, heeft zo’n demootje al een bepaalde vorm en er zingt al iemand op. Of je nu wilt of niet, daar word je door beïnvloed.’

Verbroken vertrouwen

Haar nieuwe album heet Clean Up. ‘Eigenlijk is het: clean up my head. Ik moest voor mezelf dingen op een rijtje zetten, schoon schip maken. De liedjes zijn zo geschreven dat ze open staan voor andere interpretaties, maar voor mezelf staan ze in het teken van verbroken vertrouwen.’

De titel is dan ook een beetje een knipoog naar de mensen die ze om zich heen kreeg toen haar debuut zo enthousiast ontvangen werd. ‘Het succes was er zo opeens en zo overweldigend. Je komt in een zakenwereld terecht waar je niets van weet. Op muzikaal gebied spreek ik me echt wel uit, maar over die zakenkant moet je zo ontzettend snel leren. Je hebt ook geen tijd om daar over na te denken, dus huur je mensen in waarvan je denkt: zij weten meer dan ik.’

Inmiddels heeft ze een nieuw team om zich heen verzameld. Dat ging niet gemakkelijk. ‘Ik ben best een persoonlijk iemand: als ik het gevoel heb dat er een vertrouwensrelatie ligt en die blijkt er op een gegeven moment niet te zijn, dan is dat een behoorlijke teleurstelling. Het heeft me veel moeite gekost om knopen door te hakken, terwijl ik er al heel lang een onbevredigend gevoel over had. Ik dacht meer aan die ander: je kunt het toch niet maken om ze aan de kant te schuiven.’

Muurtje

Ze is zich bewust van het gevaar dat het een muurtje om haar heen bouwt. ‘Ik heb liever dat ik nog een keer op mijn bek ga dan dat ik van tevoren al een enorme gereserveerdheid heb. Zo ben ik gewoon niet en zo wil ik ook niet zijn. Ik streef er naar om mijn karakter te behouden, ik wil het liefste de zelfde Ilse blijven. Hopelijk lukt het, want het is soms wel eens moeilijk. Je kunt er behoorlijk paranoia van worden en daar vecht ik tegen. Je moet wel weer mensen vertrouwen, want je kunt het niet alleen.’

Ze besloot van een negatieve situatie een positieve te maken en al haar ervaringen te gebruiken voor het album. Hierop beschrijft ze de tegenstrijdigheden in het vak. ‘Dat het gaat om efficiëntie en om geld en niet om het gevoel. Ik ben geen rancuneus of wraakzuchtig persoon, maar ik denk wel dat ik moet grinniken als ik iemand in de zaal zie staan waarvan ik weet: dat gaat over jou. Hoewel je je kunt afvragen of ze zich er in herkennen.’

Romanticus

DeLange zat vanaf maart tot december vorig jaar in de Verenigde Staten, om te schrijven. ‘Ik moest mezelf opzoeken en kijken wat er in zit van al die dingen die ik de laatste jaren heb geroepen.’ Eerder had ze geprobeerd om “op z’n Nashville’s” te werken. ‘Dan maak je om tien een uur een afspraak en ga je om vijf uur weer weg en heb je in die tijd een liedje geschreven. Dat werkt niet voor mij, daarvoor ben ik veel te veel een romanticus. Ik vind dat een liedje moet ontstaan uit een gevoel en op het moment dat je inspiratie hebt moet je die gevoelens opschrijven, niet omdat het tien uur ’s ochtends is.’

Op die manier schreef ze de nummers voor Livin’ on Love, maar daarvan haalde er geen enkele het album. ‘Ik vond het niets. Dat kwam hoofdzakelijk doordat ik me ging afvragen waarom die mensen met me gingen schrijven; ik had op dat vlak nog niets bewezen. Nemen ze me wel serieus, schrijven ze niet met me omdat het goed voor hun portemonnee is als ik als artiest misschien hun liedje opneem; al dat soort dingen malen door je hoofd. En ze zijn zo geroutineerd, het gaat zo snel. Het ging er meer om dat er een leuk liedje uitkwam. En ik was al zo onzeker over mijn schrijven.’

Trots

Dit keer schreef Ilse DeLange met Bruce Gaitsch en Blue Miller, mensen met wie ze een connectie had. ‘Ik ging bewust met een idee naar ze toe, zodat de oorsprong vanuit mezelf kwam. Ik wilde onderwerpen behandelen die mij aanspraken. Het is echt een ontwikkelingsreis naar mezelf geweest. In het begin trok ik mezelf in twijfel: is dit wel goed genoeg? En ik liet het vaak veel te vroeg horen en mensen reageerden dan van: o, dat is leuk. Op zich is dat positief commentaar, maar dan dacht ik in hun de toon te horen dat ze het niets vonden. Ik heb echt moeten groeien en groeien. Het was een trip van het ene moment boven op de berg en heel zelfverzekerd zijn en het volgende moment denken; ik kan het helemaal niet.’

Vervolgt met glinsterende ogen: ‘Als je twijfelt, heb je slechte dagen, maar het is zo’n fantastische periode voor me geweest. Af en toe moet ik er echt even bij stil staan dat die plaat over mij gaat en ik die nummers zelf heb geschreven. Wow, cool man!’ Ze kan haar enthousiasme nauwelijks verbergen. ‘Het is een beetje onwerkelijk en het moet nog tot me doordringen, maar ik ben eigenlijk best een beetje trots.’

Vinnie Colaiuta

DeLange is ook ontzettend blij met de muzikanten met wie ze de plaat heeft opgenomen: Vinnie Colaiuta (drums), Michael Landau (gitaar), Neil Stubenhaus (bas), Greg Phillinganes (toesten), John Robbinson (drums)en Paulinho Da Costa (percussie). ‘Het heeft me heel erg geholpen dat ik met Bruce Gaitsch heb geschreven want hij woont nu in Nashville, maar daarvoor was hij sessiemuzikant in L.A., dus hij heeft met al die gasten gespeeld op allerlei beroemde platen. Toen hij zei, misschien kunnen we Vinnie Colaiuta vragen lag mijn kin echt op de grond. Ik was helemaal verbaasd dat dat een mogelijkheid was doordat ik Bruce kende.’

Aanvankelijk vond DeLange het enorm spannend. ‘Maar als ze een voor een binnen komen zijn het zulke, leuke, te gekke mensen. Op een gegeven moment beginnen zij te spelen en – als ik er over praat krijg ik nog kippenvel in mijn nek – dat is zo’n ongelooflijk moment, zo inspirerend.’

O, mien God!

Bij alle platen van DeLange speelt de band de nummers samen in. ‘Ik vind het te gek om die bandfeel te voelen. Dit keer zijn zeker de helft van de nummers live-performances. Toevallig was ik goed bij stem en het voelde goed. De rest van de nummers heb ik opnieuw ingezongen.’ In de Capitol B studio zat de band bij elkaar in een grote ruimte en stond Ilse DeLange daarboven in een ruimte te zingen. ‘Ik keek als het ware op de band neer. Een paar nummers gingen iets te snel en als ik dat zei werd dat zo gerespecteerd. Te gek, want ik was best nerveus om iets te zeggen.’

‘Colaiuta zei: geef maar aan welk tempo je wilt en dan zong ik en dan zei hij: ok guys, watch her en dan had ik zo iets van: o, mien God!’ Moet ontzettend lachen. ‘Ik heb in Nashville al met de top gewerkt, maar dit was wel weer een extra dimensie. Ik merk toch wel dat het vrijer is in L.A., het was wel een verademing voor mij. Het was zo cool, echt!’

De sessiemuzikanten hebben met beroemdheden als Madonna, Michael Jackson, Eric Clapton, Sting en Frank Zappa gespeeld. ‘Dat klinkt zo raar voor mij! Wat ik mooi vond, was dat ze heel erg waarderen wat ze kunnen doen. Ze speelden bij ons echt als een band en ze zeiden: dat hebben we lang niet meer gedaan zo en dat vonden ze te gek. Ik natuurlijk helemaal glunderen. Ja, het was een heel bijzondere ervaring.’

Naar boven