Little Joe: Wie manipuleert wie?

Zonder een standpunt in te nemen, roept de zorgvuldig gestileerde sciencefictionfilm Little Joe vragen op over genetische manipulatie. Hoofdpersoon Alice had geen slechte intenties toen ze een bijzondere karmozijnrode bloem ontwikkelde. Ze vernoemde de plant zelfs naar haar zoon Joe.

In de fictieve wereld waarin Alice en Joe leven, vragen planten nauwelijks verzorging of water en zijn geurloos. Little Joe heeft juist wel veel aandacht nodig; eigenaren moeten zelfs met hem praten. Als er wordt gezorgd voor de juiste temperatuur en de juiste voeding, geeft Little Joe daar ook wat voor terug: geluk.

Dit is hoe Alice zich het voorstelde. Alleen blijkt de plant veel meer te doen. De geur is niet alleen therapeutisch, de pollen nemen de wil van de mens over, zodat die in dienst staat van de plant. Een mogelijke reden hiervoor is dat Alice Little Joe steriel heeft gemaakt. Door mensen te manipuleren stelt hij zijn voortbestaan zeker.

Dit manipuleren doen planten overigens ook in de werkelijkheid, ontdekte regisseur Jessica Hausner tijdens de research. Ze beïnvloeden ons gedrag bijvoorbeeld door mooie bloemen of vruchten te produceren. Door ze te plukken en eten verspreidt de mens ongemerkt het zaad van planten en bomen en werken mee aan de verspreiding ervan. Hausner deed inspiratie op in Nederlandse kassen, waar het voor haar voelde alsof ze rondliep in Aldous Huxleys Brave New World.

Black Mirror

De belangrijkste verhaallijn is Alice’ worsteling met de combinatie carrière en alleenstaand moederschap. Gaandeweg de film lijkt ze een keuze te moeten maken tussen Joe en Little Joe. Hoewel, heeft ze eigenlijk nog wel een keuze?

Little Joe doet denken aan de ontregelende Britse tv-serie Black Mirror. Ook dit is een gedachte-experiment over de effecten van verregaande technologische ontwikkelingen op onze samenleving. In een wereld die op zijn kop staat door het coronavirus, ga je toch parallellen zien met Little Joe. Langzaam tot je door laten dringen dat er iets goed mis is en er echt gevaar dreigt. Niet weten of de ander ‘het’ heeft, sterker, niet zeker weten of je het zelf hebt. Een belangrijk verschil is dat iedereen die is besmet door Little Joe niet zichzelf meer is, maar wel gelukkig.

Nu mensen zich langzaam meer bewust worden van de gevaren van zoönosen (infectieziekten die van mens op dier – en andersom – overdraagbaar zijn, waarvoor al jaren indringend gewaarschuwd wordt), zou het best eens kunnen dat dieren in de toekomst in een meer gecontroleerde, klinische omgeving zullen worden gehouden. Als dieren niet buiten komen, is de kans dat ziekten verspreid worden immers ook minder groot. Waar in deze film het steriele lab unheimisch en onheilspellend voelt, zal het voor sommigen in deze tijd juist als redmiddel en oplossing gezien worden.

Little Joe is tot 31 augustus voor € 8,50 te zien op picl.nl.

Naar boven