3 Plasticbestrijders

Gelukkig zijn gratis plastic tasjes inmiddels verboden, maar daarmee zij we er nog lang niet. Per minuut komt er 20 duizend kilo plastic in de oceanen terecht. Dat breekt in kleine stukjes en dringt ons voedingssysteem binnen. Tijd voor actie, vinden plasticbestrijders Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer), Maria Westerbos (Plastic Soup Foundation) en kunstenaar Peter Smith (St. Clean).

Merijn Tinga, 43, bioloog/avonturier/kunstenaar

Plasticbestrijders Plastic Soup Surfer
Foto Robert Ensing

Waarom de Plastic Soup Surfer? “Op mijn kiteboard kom ik op afgelegen stukken strand die niet zoals de commerciële stranden dagelijks worden schoongemaakt. Daar ligt enorm veel plastic. Ik besloot een Plastic Surf Board te maken van tien kilo plastic afval, zoveel spoelt er op 250 meter Nederlands strand in één maand aan. Op wereldwijde schaal gaat het jaarlijks om 9 miljard kilo. Dat geeft aan hoe immens die oceaan is en hoeveel die opneemt. Daarom is het zo urgent: het afval is niet zichtbaar en de stroom enorm.

De Plastic Soup Surfer is een soort alter ego, bijna performancekunst. Met spectaculaire acties probeer ik surfers te bereiken, maar het blijkt een bredere groep aan te spreken. Ook Radio 538 en Hart van Nederland pikken het op. Die surfers vormen echt een dwarsdoorsnede van de samenleving, een mooie doelgroep. Natuurlijk, het avontuur trekt ze aan, maar je praat ook over wat je zelf aan dat afvalprobleem kunt doen. Met presentaties bereik ik meestal mensen die het al wel weten.”

Waarom ga je met een hydrofoil in de vorm van een PET-fles de Noordzee oversteken? “Ik wil dat mensen stoppen met het gebruik van wegwerpwaterflesjes, liefst dat ze verboden worden. In San Francisco is het dat al. Het is makkelijk op te lossen met watertappunten, dus waarom doen we het niet gewoon?”

Kick? “Een moeder die op school trots haar Dopper laat zien of mensen die zijn begonnen met plastic scheiden en zich ineens realiseren hoeveel ze eigenlijk produceren. Dat zijn kleine eyeopeners die tot een groter besef en hopelijk verandering leiden. De boodschap is ook: wees niet bang om het goede voorbeeld te geven.”

Maria Westerbos, 54, oprichter Plastic Soup Foundation

plasticbestrijders maria bos plastic soup foundation
Foto Robert Ensing

Hoe kwam je bij plastic soep? “Voor mijn televisiebedrijf deden we onderzoek naar de grootste problemen van deze tijd. Het meeste kon gewoon opgelost worden, behalve de bijensterfte en plastic soep. Ik ben me erin gaan verdiepen en schrok me rot. Met National Geographic organiseerde ik een enorm televisie-evenement over plastic soep en het heeft me nooit meer losgelaten.”

Wat zie jij als belangrijkste oorzaak? “Dat we zo ontzettend veel plastic produceren. We zitten op 311 miljoen ton per jaar en dat wordt alleen maar meer. Het plastic dat er is, gaat nooit meer weg. Daarom wil Plastic Soup Foundation de bronnen stoppen. Bijvoorbeeld met de campagne Beat the Microbead – waarmee we pleiten voor cosmetica zonder microbeads – die in 35 landen door 83 organisaties wordt uitgedragen. Een megasucces; in Nederlandse winkels vind je nauwelijks nog microbeads.”

Nu is de wasmachine aan de beurt? “Met Ocean Clean Wash richten we ons op het vrijkomen van microfibers tijdens het wassen. Eigenlijk kan de consument daar weinig aan doen; je kunt geen spijkerbroek vinden zonder plastic voor de stretch. We proberen modemerken te verenigen om samen oplossingen te zoeken. We moeten opschieten; nu gebruiken twee miljard mensen een wasmachine, binnenkort vijf. Ik ben thuis wekelijks al verantwoordelijk voor 60 miljoen synthetische vezels, 20 miljoen per was.”

Beheerst het je leven? “Het is mijn werk geworden, dus ja. Het is zo druk, soms denk je: houdt het nooit op? Thuis mag ik het woord plastic niet gebruiken.”

Peter Smith, 53, fotograaf/kunstenaar, oprichter Klean

plasticbestrijders peter smith plastic madonna
Foto Robert Ensing

Waarom Klean (Klagen Loont Echt Absoluut Niet)? “Door een uit de hand gelopen burenruzie kwam ik tot het inzicht dat klagen alleen maar energie kost. Je kunt er beter iets aan doen, zelfs als je denkt dat het geen zin heeft. Zelf klaagde ik over zwerfafval. Aanvankelijk schaamde ik me als ik ging rapen, je ziet het mensen nooit doen. Daarom besloot ik het zo opvallend en vrolijk mogelijk te doen. Dat inspireert heel veel mensen.”

Helpt dagelijks één stuk vuil oprapen echt? “Zwerfafval en plastic soep worden grotendeels veroorzaakt doordat mensen denken: wat maakt dat kleine beetje wat ik laat vallen uit. Ondertussen komt daardoor wereldwijd 20 duizend kilo plastic per minuut in de oceanen terecht. Dagelijks iets doen waarvan je denkt dat het geen verschil maakt is de grootste destructieve kracht die er bestaat. Deze kracht is heel gemakkelijk positief in te zetten: als een kwart van de Nederlanders iedere dag één ding opraapt, dan blijft ons land schoon.”

Waarom ligt jouw Plastic Madonna op het strand van Rio de Janeiro? “Tijdens de Olympische Spelen wil ik aandacht vragen voor plastic soep en plastic in onze voeding. Een twaalf meter lange Maria gemaakt van zwerfafval, dat is bijna heiligschennis. Controverse levert pers op.”

Beheerst zwerfafval je leven? “Inmiddels wel, maar op een positieve manier. Soms is het lastig dat het als esthetisch probleem wordt gezien, terwijl zwerfafval voor mij het belangrijkste thema binnen de duurzaamheid is. Het staat symbool voor het feit dat we de aarde gebruiken als prullenbak. Als je zwerfafval laat liggen, dan vind je dat dus goed. Tegelijk is het echt kicken om te zien dat zoveel mensen in beweging komen.”

Naar boven